17 września o 11:46 dostałem SMS od nadawcy „ALERT RCB” z Czujnością. O 12:02 przyszedł drugi, z poleceniem „Znajdź bezpieczne miejsce”, a o 12:48 odwołanie. Kiedy potem przygotowywałem się do Krajowego Treningu Rodzinnego w Trzcianie, sam sobie zadałem pytanie: czy SMS, który brzmi jak alarm, to już alarm, czy tylko alert?
Odpowiedź jest w rozporządzeniu MSWiA z 14 maja 2025 roku. To dwa osobne kanały.
Czym się różni Alert RCB od alarmu
Alert RCB to komunikat ostrzegawczy, czyli krótka wiadomość tekstowa wysyłana na telefon na zlecenie Rządowego Centrum Bezpieczeństwa przez operatorów sieci komórkowych. O jego wysłanie wnioskuje do RCB wojewoda albo minister spraw wewnętrznych.
Alarm to modulowany dźwięk syreny przez trzy minuty albo trzy razy powtórzona zapowiedź „Uwaga! Uwaga! Uwaga! Ogłaszam alarm…”. Do tego dochodzi alarm wizualny: żółty trójkąt. Alarm ogłaszają organy ochrony ludności w terenie, czyli wójt (burmistrz, prezydent miasta), starosta albo wojewoda.
Dlaczego SMS i syrena nie przychodzą w tej samej minucie
Te kanały działają niezależnie, więc nie muszą zadziałać w tej samej minucie. U mnie ten sam alert zawsze przychodzi najpierw do sieci Plus, a do Orange nawet kilkanaście minut później. 17 września różnica wyniosła pięć minut.
Dlatego reaguję na pierwszy sygnał, który dotrze: syrenę albo SMS, u kogokolwiek z domowników. To moja zasada, ale zgodna ze zdaniem z wzorca procedury dla szkół: „Brak informacji w jednym kanale nie oznacza odwołania zagrożenia”.
Czy SMS z poleceniem schronienia to alarm
A SMS z poleceniem schronienia? Formalnie to nadal komunikat ostrzegawczy, nie alarm. Infografika MSWiA opisuje go jednak hasłem „Działaj teraz!”, a wzorzec dla szkół każe przy nim uruchomić procedurę „bez zwłoki” i nie czekać na potwierdzenie w kilku źródłach, jeżeli komunikat jest autentyczny i jednoznaczny. W praktyce reagujemy więc tak samo jak na syrenę.

Trzy poziomy Alertu RCB: Czujność, Gotowość, Alarm
MSWiA opisuje alerty o zagrożeniu z powietrza trzema poziomami (infografika „Poznaj Alerty RCB”). Nazwy poziomu w SMS-ie nie ma. Trzeba go rozpoznać po treści.
Czujność (poziom 1)
Czujność to rosyjski atak powietrzny na Ukrainę blisko granicy z Polską. SMS według wzoru MSWiA:
„UWAGA! Rosyjski atak powietrzny na terenie Ukrainy. Sytuacja jest monitorowana. W przestrzeni RP operuje polskie lotnictwo. Oczekuj dalszych komunikatów.”
MSWiA radzi przygotować się na kolejne informacje i pamiętać, że możesz potrzebować bezpiecznego miejsca.
28 października RCB wysłało do części lubelskiego wariant z innym trzecim zdaniem: „Podniesiono gotowość Systemu Obrony Powietrznej RP”. Końcówka „Oczekuj dalszych komunikatów” została.

Gotowość (poziom 2)
Gotowość oznacza większe ryzyko wtargnięcia wrogiego obiektu na terytorium Polski. Wzór SMS-a:
„UWAGA! Trwa zmasowany rosyjski atak powietrzny na zachodnią Ukrainę. Oczekuj dalszych komunikatów. Reaguj na sygnały alarmowe.”
Zalecenie MSWiA: przygotuj się, by znaleźć się w bezpiecznym miejscu. Sam SMS nie mówi, jak brzmi sygnał alarmowy. Przypomina o tym dopiero infografika: to modulowany dźwięk syreny przez trzy minuty.
W tej nowej treści RCB nie wysłało Gotowości ani razu (stan na 31 października). Jedyna Gotowość w podkarpackim przyszła 8 września, jeszcze w starej formie.

Alarm (poziom 3)
Alarm to zagrożenie atakiem na terytorium Polski. Wzór:
„UWAGA! UWAGA! UWAGA! Zagrożenie atakiem z powietrza. Znajdź bezpieczne miejsce. Stosuj się do poleceń służb. Oczekuj dalszych komunikatów.”
Komunikat może przyjść razem z sygnałem alarmowym. Jeżeli punkt schronienia jest dostępny, droga do niego jest bezpieczna i masz czas, idziesz tam z plecakiem ewakuacyjnym i lekami, schodami, bez windy.
Jeżeli nie dasz rady, zostajesz w budynku o solidnych ścianach i stropach, w pomieszczeniu bez okien, z dala od ścian zewnętrznych (zasada dwóch ścian).
Na mój telefon 17 września alarm przyszedł z dwoma „UWAGA!”, a nie z trzema. Dlatego nie liczę wykrzykników, tylko patrzę na zdanie „Znajdź bezpieczne miejsce”.

Poziomy nie zawsze idą po kolei. 17 września po Czujności od razu przyszedł Alarm, bez Gotowości.

Jak poznać odwołanie alarmu
Odwołanie przychodzi jako SMS „Odwołano zagrożenie atakiem z powietrza” albo „Zakończył się atak powietrzny na Ukrainę”, w obu wypadkach z dopiskiem „Brak zagrożenia na terenie Polski”. Syrena odwołuje alarm ciągłym, jednostajnym dźwiękiem przez trzy minuty.
Uwaga na pułapkę: słowa „zagrożenie atakiem z powietrza” są i w alarmie, i w odwołaniu. Odwołanie poznasz po słowach „Odwołano” i „Brak zagrożenia”. Samo ucichnięcie modulowanej syreny nie oznacza odwołania alarmu.
Co robić przy Alercie RCB: moje zasady
Moja rada, nie zalecenie MSWiA: przy Czujności wyjmuję słuchawki i ściszam muzykę, żeby usłyszeć syrenę. Sprawdzam, gdzie są dzieci i jakie miejsca schronienia mają w pobliżu. Komenda Główna PSP pisze zresztą wprost: „Sprawdź, gdzie są Twoi domownicy”.
Najwięcej daje jednak to, co zrobimy przed jakimkolwiek alertem. Instrukcja MSWiA każe ustalić z rodziną sposób postępowania, miejsce spotkania i sposób kontaktu, sprawdzić najbliższy punkt schronienia i drogę do niego, przygotować plecak ewakuacyjny i porozmawiać o tym z bliskimi, zwłaszcza z dziećmi. O planie rodzinnym i plecaku piszę w osobnych wpisach.
Jeżeli macie inne obserwacje z waszych telefonów, piszcie w komentarzach.
Źródła
- Rozporządzenie MSWiA z 14 maja 2025 r. w sprawie alarmów i komunikatów ostrzegawczych (Dz.U. 2025 poz. 645), § 2, § 3, § 5-8 i załącznik: ISAP
- MSWiA, infografika „Poznaj Alerty RCB o zagrożeniu atakiem z powietrza”: gov.pl
- MSWiA, instrukcja reagowania „Zagrożenie atakiem z powietrza”, s. 2-4 i 7: gov.pl
- Wzorzec procedury dla szkół i przedszkoli (KG PSP), pkt 4.1-4.3: MEN
- KG PSP, „Alerty i syreny na straży Twojego bezpieczeństwa”: gov.pl
- Archiwum komunikatów RCB (treści SMS-ów, przebieg 17.09): gov.pl, wpis z 28.10: gov.pl
- Godziny SMS-ów i liczba „UWAGA!”: moje telefony (Plus i Orange), 15.09-13.10.2026.
1 pingback